Ülkemiz'yi 13 sene aradan ardından yepyeni bir atmosfere sürükleyen 7 Haziran'daki tercih neticelerini değerlendirdiğimiz tercih analizimizin son bölgesi Güneydoğu Anadolu. Ülkemiz'nin en ateş gibi bölgesi durumda olan Güneydoğu'da, en çok terleyenler AK Parti ve HDP'liler meydana geldi.
AK Parti 17 vekili kaybetmenin sıkıntısıyla, HDP ise 16 vekil kazanmanın sevinciyle terledi. AK Parti en kocaman düşüşü, Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın 2003'te ara seçimle Meclis'e girdiği, eşi Emine Erdoğan'ın memleketi Siirt'te yaşadı. İktidar partisinde yüzde 20'lik bir zarar meydana geldi. Şırnak'ta baraj altında olan AK Parti'nin alanda gerilemesinde, seçime saatler kala HDP mitinginde yaşanan patlama, Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın Kobani ile alakalı izahları, elinde Kuran'la miting yapması, Kürt meselesine ilişkili olarak izahları, Uludere'deki bombardımanın faillerin in yargılanmaması nedenler aralarında ilk sayılanlar. Bölgenin bir öbür kazananı ise MILLIYETÇI HAREKET PARTISI. Ümit Özdağ'ın tesiriyle Gaziantep'ten, bir de Kilis'ten birer sandalye kazandılar. CUMHURIYET HALK PARTISI Gaziantep'teki 2 vekilini savunurken, Adıyaman'daki vekilini ise HDP'ye kaptırdı.
O bombadan oylar patladı
KÜRT meselesine ilişkili olarak raporların yorumlandığı, pekçok sözün verildiği il durumda olan Diyarbakır'da bu seçimde AK Parti kocaman bir gerileme yaşadı. Son olarak, seçime 48 saatten az bir zaman kala kentteki HDP mitinginde patlayan dinamit, AK Parti'ye yönelik öfkeyi sandığa yansıttı.
AK Parti, 201bir'deki seçimlerde 231 binden pek oyla 5 milletvekili çıkardı. BDP'nin desteklediği 6 müstakil aday seçimi kazandı fakat tercih yasağı nedeni ile Hatip Dicle Meclis'e giremeyince sandalyesi AK Partili Oya Eronat'a verildi. 2013'te İbrahim Tatlıses ile Şivan Perver'in görüştüğü, Ira k Yerel Kürt Idaresi Başkanı Mesud Barzani'nin de katıldığı açılış merasiminde konuşan çağın başbakanı, Cumhurbaşkanımız Tayyip Erdoğan, ilk defa 'Kürdistan' ifadesini kullanmıştı. Çözüme Giden Yol kapsamında silahların bırakılması için İmralı'da yatan Abdullah Öcalan'ın iletisi tekrardan 21 Mart'ta Diyarbakır'da tertip eden Nevruz organizasyonunda okunmuştu. Bu gelişmeler ışığında, AK Parti Diyarbakır'dan umutluydu. Fakat 7 Haziran gecesi tercih sandıkları açıldığında beklenti düş kırıklığına dönüştü.
KÜRTÇE KURAN SALLAMA ZıT TEPTİ
İktidar partisi, Diyarbakır'dan 116 bine yakın oy çıkarabildi. 201bir'de yüzde 32.95 durumda olan oy oranı da yüzde 13.93'e geriledi. 2 ya da 3 milletvekili çıkarması bekleniyordu fakat bir milletvekilliğiyle yetindi. HDP ise kocaman bir hamle inşa etti Diyarbakır'da. Oyların yüzde 79.29'unu alan HDP, 10 milletvekilini TÜRKIYE BÜYÜK MILLET MECLISI'ye g� �ndermeyi başardı. HDP'nin 5 Haziran Cuma bugünü Diyarbakır mitinginde 4 bireyin ölümüne neden durumda olan patlama, AK Parti'nin oy oranını beklenenin çok altına indirdi. Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın Kobani'ye yönelik izahları, 'Kürt sorunu yoktur' ifadesi, alanlara Kürtçe Kuran'ı Kerim sallaması da AK Parti'deki gerilemenin sebepleri aralarında gösteriliyor. HDP'nin ele geçirdiği başarıda, Ülkemiz'nin farklı yerlerinde parti binalarına yapılmış durumda olan saldırılara Diyarbakır'daki seçmenin reaksiyonu de oyun oynadı. CUMHURIYET HALK PARTISI ve MILLIYETÇI HAREKET PARTISI'nin yanında HÜDA-PAR'ın desteklediği müstakil aday Zekeriya Yapıcıoğlu beklentilerin altında oy aldı. Mehmet TÜRK / DİYARBAKIR
Elektrik kesintisi ampulü kararttı
ŞANLIURFA, seçimin sonrasında Ülkemiz haritasında AK Parti sarısı olarak kaldı fakat oy oranındaki kocaman düşüş dikkatlerden kaçmadı. 201bir'de yüzde 64.86 durumda ola n oy oranı, tahmini 18 puanlık düşüşle yüzde 46.68'e geriledi. Partinin 10 durumda olan sandalye sayısı 7'ye geriledi. AK Parti'nin seçimi kaybetmesindeki en önemli faktörler, son iki sene içerisinde ildeki elektrik kesintileri ve çiftçilerin kocaman bölümünün elektrik borcu nedeni ile icralık olması, tarlalarını sulayamamaları olarak sıralanıyor. Tekrardan daha önceki seçimde vaat edilen ve tamamlandığı söylenen '400 projeyi' düş kırıklığı gören seçilecek kişi, AK Parti'yi cezalandırdı. 12 kişilik milletvekili listesinin de beğenilmemesi, AK Parti'nin oylarının düşmesinin bir öbür nedeni.
BUCAK AŞİRETİ GERİLETTİ
Muhafazakârlığıyla bilinen Bucak Aşireti'nden Ali Murat Bucak'ın CUMHURIYET HALK PARTISI'den aday olması, sandıkta 13 bin seçmenin oyunu alan Fatih Bucak'ın ise seçimlere müstakil katılması, AK Parti'yi olumsuz etkiledi. HDP ise Şanlıurfa'nın kazananı meydana geldi. 2 durumda olan mille tvekili sayısı 5'e çıktı. Yerel seçimde kaybeden Osman Baydemir'in liste başı meydana geldiği HDP, özellikle Kobani vakalarının sonrasında kentte yoğun çalışma yürütmesi, AK Parti'nin dini söylemlerine Bediüzzaman Saidi Nursi ile karşılık verip cemaat mensuplarına da hitap etmesiyle başarıya ulaştı. Ali LEYLAK / ŞANLIURFA
%20 'Enişte'yi terk etti
CUMHURBAŞKANI Tayyip Erdoğan'ın siyasi yasağının kalkmasının sonrasında 2003'te yapılmış durumda olan ara seçimlerde milletvekili seçildiği, eşi Emine Erdoğan'ın memleketi Siirt'te, AK Parti'nin bir milletvekili çıkarması sürpriz olarak değerlendirildi. Sağlık, eğitim, ulaşım, altyapı ve üstyapı kapsamında çok ciddi yatırımlar meydana gelmesine nazaran seçilecek kişi, Cumhurbaşkanımız Erdoğan'a ve AK Partili milletvekili adaylarına tepki olarak HDP'yi destekledi. Tercih kampanyası sürecinde Ülkemiz'nin çeşitli kentlerinde HDP'ye yönelik saldırılar , seçmenin mağdur olduğuna kanaat getirdiği bu partiye desteğini artırdı. AK Parti'nin yüzde 20'lik bir gerileme ikamet ettiği Siirt'te, HDP 2 milletvekili çıkardı. Turan KOYUNCU / SİİRT
Etnik liste sandığa yansıdı
FARKLI etnik ve kültürel yapısıyla bilinen Mardin'in kazananı, hazırladığı etnik listesiyle sandığa giden HDP meydana geldi. HDP, Mardin'de zaferi elde edeceğinin ilk sinyalini, çeşitli etnik kimliklere mensup adayları listesine alarak verdi. HDP'nin Sürbaşka bir deyişle, Mıhallemi, Arap ile Kürt adaylarla seçime girmesi blok reyleri getirdi, 5 milletvekilliği kazandı.
DÜŞÜŞÜN ÖNEMLİ NEDENİ
201bir'deki seçimde 3 milletvekili çıkaran AK Parti, bu defa umduğunu bulamadı ve bir milletvekilliğiyle yetindi. AK Parti'nin bu kentte kaybetmesinin en önemli çünkü İçişleri Bakanlığı esnasında yolsuzluklara adının karışmasından ardından görevinden istifa eden Muammer Güler gösteri liyor. Mardin Havaalanı'nın yenilenmesi, sağlık, eğitim, alt ve üst yapı sahasındaki yatırımlara nazaran, aday tercihleri, Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın söylemleri, hükümetin Suriye politikası, Çözüme Giden Yol'nin ilerlememesi de öbür nedenler aralarında sayılıyor. Nezir GÜNEŞ / MARDİN
Oylar da peşinden gitti
BATMAN'da 201bir'de 4 milletvekilinden 2'sini galip gelen AK Parti, bu seçimde 33 bine yakın seçilecek kişi kaybederek bir sandalyede kaldı. Oylarının erimesinin en önemli nedenlerinden biri Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bu defa Gaziantep'ten aday gösterilmesi meydana geldi. Aday listesine tepki, adayların yeterli çalışma yapmaması, ikinci sıra adayı Mehmet Emin Ekmen'in istifa etmesi ve Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın toplu açılış törenleri adı altında tercih mitingi yapması ve söylemleri, AK Parti'nin uğradığı kaybın başlıca sebepleri olarak sıralanıyor. Barajı aşmanın Kürtleri temsil no ktasında önemli meydana geldiği iletinini veren ve 'Türkiye partisi' kartıyla alanlara çıkan HDP, fazladan demokrasi ve bağımsızlık argümanlarını iyi faydalanarak seçmeni etkiledi. Böylece HDP, yüzde 72.87'lik bir oy oranı elde ederek 3 milletvekilliğini başarı hanesine yazdırdı. Anif ASLAN / BATMAN
Aday farkı
GÜNEYDOĞU Anadolu'nun 'Paris'i olarak nitelendirilen Gaziantep'te seçimin sürprizini HDP ve MILLIYETÇI HAREKET PARTISI inşa etti. HDP, oy oranı 3 kat arttırarak yüzde 5.07'den yüzde 15.38'e; MILLIYETÇI HAREKET PARTISI ise 2 kat arttırarak yüzde 9.48'den yüzde 17.77'ye yükseltti. AK Parti ise oy kaybetti, milletvekili sayısı 9'dan 6'ya düştü. MILLIYETÇI HAREKET PARTISI'nin milletvekili sayısını 2'ye yükselttiği Gaziantep'te daha önce milletvekili olmayan HDP ise 2 milletvekili ile Meclis'e girmeyi başardı. Aile ve Sosyal Siyasetler Bakanlığı görevini bırakarak belediye başkanı durumda olan Fatma Şahin'in yokluğunda, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'le kabinede temsil edilecek Gaziantep'te, AK Parti'nin oyu yüzde 6bir.88'den yüzde 47.17'ye geriledi. AK Parti'nin kaçan reyleri MILLIYETÇI HAREKET PARTISI ve kısmen HDP'ye giderken, daha önce 2 milletvekili çıkaran CUMHURIYET HALK PARTISI'nin oyu da yüzde 19.43'ten yüzde 16.2bir'e düştü. CUMHURIYET HALK PARTISI'nin kaybettiği oylar HDP'ye yöneldi. HDP'nin oylarının artmasında, daha önce CUMHURIYET HALK PARTISI'den megakent belediye başkanlığıyla Gaziantepspor başkanlığı yapan Celal Doğan faktörü etkili meydana geldi. MILLIYETÇI HAREKET PARTISI'nin oyunun artmasında da, Genel Başkan Devlet Bahçeli'ye geçmişte rakip durumda olan Ümit Özdağ faktörü önemli pay sahibiydi. Suriyelilerle alakalı kentte meydana gelen tepkinin AK Parti'ye oy kaybettirdiği seçimlerde, HDP'nin ikinci sıradaki ismi akademisyen Mahmut Toğrul'un TÜRKIYE BÜYÜK MILLET MECLISI'ye girmesi sürpriz olarak değerlendiriliyo r.
Hasan KIRMIZITAŞ / GAZİANTEP
Kayıplar 'Suriye'den
SURİYE sınırındaki Kilis'te, bu seçimde MILLIYETÇI HAREKET PARTISI, 201bir'de yüzde 20.94 durumda olan oy oranını yüzde 35.30'a çıkardı. Bunun karşılığı olarak da Kilis'in iki milletvekilinden bir tanesini kazandı. Kilis'te AK Parti'nin 201bir'de yüzde 59.53 durumda olan oy oranı, 10 puanlık gerilemeyle yüzde 49.49'a düştü. AK Parti'nin oy kaybetmesinin sebepleri aralarında, hükümetin uyguladığı Suriye politikası birinci sırada yer aldı. Suriyelilerin kentteki varlığından meydana gelen yakıntılara çözüm bulunamadı ve bu da sandığa AK Parti aleyhine yansıdı.
Reşit ÇELEBİOĞLU / KİLİS
CUMHURIYET HALK PARTISI'den HDP'ye
ADIYAMAN'da bu seçimde AK Parti 4 milletvekili sayısını savunurken, seçimin kaybedeni CUMHURIYET HALK PARTISI, kazananı ise HDP meydana geldi. 2011 senesi seçimlerinde bir milletvekili çıkaran CUMHURIYET HALK P ARTISI'nin Adıyaman'daki oyu yüzde 16.57'den yüzde 1bir.23'e düşerken, HDP ise müstakil adayla aldığı yüzde 6.49'luk oy oranını yüzde 22.87'ye yükseltmeyi başardı. Bir önceki seçimde Meclis'e gönderdiği milletvekilinin partiden istifa ederek AK Parti'ye katılmasına tepkili durumda olan CUMHURIYET HALK PARTISI'lilerin kırsal kesimlerdeki reyleri da HDP'ye kaydı. CUMHURIYET HALK PARTISI'den seçildikten ardından AK Parti saflarına dahil olan Salih Fırat'ın tekrar aday gösterilmesi ve hükümet ile Fethullah Gülen Cemaati arasındaki kavga, iktidar partisindeki 9 puanlık gerilemenin sebepleri aralarında gösteriliyor. Mahir ALAN / ADIYAMAN
AK Parti barajı aşamadı
ŞIRNAK'ta Cizre ve İdil ilçeleri aralarında yapılmış durumda olan havalimanına, merhum politikacı BDP Milletvekili Şerafettin Elçi adının verilmesi, eğitim ve sağlık kapsamında yapılmış durumda olan yatırımlara nazaran oylar HDP'ye aktı. Cumhurbaşkanım� �z Erdoğan'ın Kobani'ye yönelik "Düştü düşüyor" izahları, Uludere'de hava operasyonunda 34 bireyin ölümünde bombalama emrini veren sorumluların meydana çıkmaması, Çözüme Giden Yol'nde mesafe alınamaması, Cizre ilçesindeki vakalarda çocukların ölmesine yönelik tepki, HDP'ye yönelişte etkili meydana geldi. AK Parti, daha önce sahip meydana geldiği bir sandalyeyi de kaybetti ve barajın altında kaldı. Ebubekir KARATOPRAK / ŞIRNAK
